نام‌نویسی
پس از تکمیل اطلاعات زیر، گذرواژه برای شما ارسال می‌شود.

در این خبر نجومی به وعده غذایی سیاهچاله خواهیم پرداخت. با ویندوزسنتر همراه باشید.

وعده غذایی سیاهچاله رکورد مدت زمان و اندازه تغذیه را بر جای می‌گذارد

وعده غذایی سیاهچاله رکورد مدت زمان و اندازه تغذیه را بر جای می‌گذارد

منجمین می‌گویند یک سیاهچاله بسیار عظیم و غول مانند ستاره‌ای را به اجزای آن شکاف داده و سپس باقیمانده‌های آن را در شکم خود برای دهه‌ها به جای می‌گذارد. این فرآیند بیش از ده بار بزرگ‌تر از سری‌های رصد شده از ستارگان مرده توسط یک سیاهچاله است.

محققین این کشف را با استفاده از اطلاعات ارسالی رصدخانه اشعه ایکس چاندرا ناسا و ماهواره سوئیفت با همکاری XMM-Newton از ESA انجام داده‌اند.

مدارهای سه گانه‌ای که تلسکوپ‌های اشعه ایکس یافتند دلیلی بر وجود پدیده توزیع جزر و مدی (TDE) است. جایی که جزر و مد نیروها به وسیله غلظت و شدت بالای نیروی گرانش تولید شده توسط سیاهچاله می‌تواند هر جرمی را نابود سازد (مانند یک ستاره) که در فواصل بسیار نزدیک باعث انحرافات بسیاری می‌شود. در طی پدیده TDE بخشی از باقیمانده‌های ستاره‌ای با سرعت بسیار زیادی بیرون پرتاب می‌شوند و مابقی آن‌ها به مرکز سیاهچاله سقوط می‌کنند. آن چنان که به سمت مرکز سیاهچاله برای هضم شدن حرکت می‌کنند، مواد تشکیل دهنده این اجرام تا میلیون‌ها درجه داغ شده و منوری اشعه ایکس بسیار متمایزی را تولید می‌کنند.

داچِنگ لین از دانشگاه نیو همپشایر دورهام نیو همپشایر که این تحقیقات را رهبری می‌کند، می‌گوید:

ما شاهد مرگی آرام و تماشای یک ستاره بودیم. دو جین از پدیده توزیع جزر و مدی از سال 1990 کشف شده‌اند اما هیچکدام از آن‌ها باقیمانده‌هایی به وضوحی که این مورد برای مطالعه دارد را دارا نمی‌باشد.

مرحله طولانی و فوق العاده درخشان از این پدیده در طی مدت ده ساله بدین معنی است که در میان رصدهای انجام شده از TDEها، این مورد مربوط به یک ستاره‌ای بسیار بسیار پر جرمی است که در طی این فرایند به اجزای سازنده خود شکاف داده شده یا مربوط به اولین ستاره کوچکی است که کاملاً به اجزای سازنده خود تکه تکه شده و تجزیه شده است.

منبع اشعه ایکس دربردارنده این سیاهچاله تغذیه کننده آن، با نام اختصاری آن یعنی XJ1500+0154 شناخته می‌شود و در کهکشان کوچکی با فاصله‌ای بالغ بر 1.8 میلیاردسال نوری از ما واقع شده است.

این منبع تا دوم آپریل 2005 در رصدهایی که چاندرا انجام داده بود تشخیص داده نشد اما در رصدهای XMM-Newton در بیست و سوم ژولای 2013 کشف شد و به نقطه اوج نورانیت خود در رصدی که چاندار در 5 ژوئن 2008 انجام داد رسیده بود. این رصدها نشان دادند که این منبع نور حداقل 100 برابر درخشان‌تر از اشعه ایکس هستند. آنچنان که چاندرا، سوئیفت و XMM-Newton چندین بار این پدیده را رصد کردند.

داده‌های دید شفاف اشعه ایکس چاندرا نشان داد که XJ1500+0154 در مرکز کهکشان میزبان خود، مرکز مورد انتظار جایگاه یک سیاهچاله بسیار پرجرم قرار دارد.

اطلاعات اشعه ایکس همچنین مشخص کردند که تشعشعات مواد احاطه کننده این سیاهچاله پیوسته بهتر و بهتر شده و همچنین با نام حد اِدینگتون نامیده می‌شود و به معنی تعادل بین فضار بیرونی تشعشعات از گاز داغ و کشش درونی نیروی گرانش به سمت مرکز سیاهچاله است.

یکی از همکاران نویسنده این مقاله جیمز گولیچون در مرکز اخترفیزیک هاروارد اسمیتسونیان در گروه کمریج می‌گوید:

برای خیلی از زمان‌ها ما به این شیء کیهانی نگاه می‌کردیم، این شیء بسیار سریع رشد می‌کرد. این پدیده چیزی کاملاً غیر عادی را برای ما آشکار می‌سازد، مانند ستاره‌ای که دو برابر بیشتر از خورشید ما جرم دارد و سنگین‌تر است؛ در حال بلعیده شدن توسط یک سیاهچاله قرار دارد.

سرانجام اینکه این سیاهچاله بسیار پرجرم می‌تواند رشد کند خواه از پدیده TDEها یا شاید ار پدیده‌هایی دیگری که برای ما آشکار نیستند و مقایسه سرعتی بیشتر از آنچه که مفهوم حد ادینگتون بر لزوم و اهمیت آن دلالت کرده است. این چنین رشدهای سریعی می‌تواند توضیح دهنده چگونگی توانایی سیاهچاله‌های بسیار پرجرم در دستیابی به این چنین جرمی در حدود یک میلیارد برابر بیشتر از خورشید ما در زمانی که گیتی هنوز عمری بیشتر از یک میلیارد سال نداشت، باشد.

یکی دیگر از همکاران نویسنده این مقاله استفانی کوموسا از دانشگاه ملی کیان‌نان نرمال در دیون چین می‌گوید:

این پدیده نشان داد که سیاهچاله‌ها می‌توانند در چه سرعت‌های فزاینده غیر قابل تصوری رشد کنند. این پدیده ممکن است در فهم چگونگی موجود بودن و به وجود آمدن سیاهچاله‌های زودرس به دانشمندان کمک کند.

بر اساس مدل‌هایی که دانشمندان و محققین درباره تغذیه سیاهچاله و منابع آن ارائه کرده‌اند، این منابع باید به طور چشمگیری در دهه‌های پیشِ رو کاهش داشته باشد. در نتیجه این فرایند در XJ1500+0154 شاهد محو شدن تابش و درخشندگی اشعه ایکس برای سال‌های متمادی روبه‌رو خواهیم بود.

مقاله شرح دهنده و تفضیلی نتایج این تحقیقات در 6 فوریه در نشریه طبیعیت نجومی منتشر شده و به صورت آنلاین نیز در دسترس عموم قرار گرفته است. مرکز پرواز فضایی مارشال ناسا در هانتزویل آلاباما مدیریت برنامه چاندرا را برای گروه مدیریت مأموریت علمی ناسا در واشینگتون بر عهده دارد. رصدخانه اخترفیزیک اسمیتسونیان در کمبریج ماساچوست عملیات‌های پرواز و علمی چاندار را کنترل می‌کند.

پیوست

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Developed by Nasour Naghipour